Կրթությունն արտակարգ իրավիճակներում

Արտակարգ իրավիճակներից տուժած երեխաների և ընտանիքների, ընդունող դպրոցների ու համայնքների, պետական և ոչ առևտրային մարդասիրական գործընկերների

Տարրական դասարաններում հետ մնացած երեխան հազվադեպ է ինքնուրույն լրացնում բացը։ Այն տարեցտարի լուռ մեծանում է, մինչև դառնում է հետագա ամեն ինչի բացատրությունը։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հետ մեր համագործակցությունը կոչված է ընդհատելու այդ շղթան։

Ութ գործընկեր դպրոցներում լրացնող դասեր ենք անցկացնում դասարանի մակարդակից հետ մնացած աշակերտների համար։ Դրանք վարում են նրանց սեփական ուսուցիչները՝ արտաքին մասնագետների փոխարեն, շարունակական մենթորությամբ և մասնագիտական զարգացմամբ, որպեսզի կարողությունները դպրոցում մնան մեր հեռանալուց հետո։ Սկզբում կատարում ենք հայտորոշիչ, իսկ ավարտին՝ ամփոփիչ գնահատում, որպեսզի առաջընթացը չափվի։ Ծնողներին էլ անմիջականորեն ներգրավում ենք մշտադիտարկման և կառուցվածքային հետադարձ կապի միջոցով։

Լրացնող դասերին ընդգրկվել է 902 աշակերտ։ Մենթորություն է ստացել 64 ուսուցիչ։ Գնահատվել է 646 աշակերտ, ներգրավվել՝ 654 ծնող։ Ծրագրի աշակերտների գրագիտությունը բարելավվել է 37%-ով, իսկ թվաբանական հմտությունները՝ 52%-ով։ Սրանք աննշան ձեռքբերումներ չեն։ Դրանք ցույց են տալիս, որ մոդելն իսկապես լրացնում է ուսումնառության բացերը, այլ ոչ միայն դանդաղեցնում դրանց աճը։

Ուսուցիչների գոհունակությունը հասել է 98%-ի, ծնողներինը՝ 93%-ի, տնօրեններինը՝ 100%-ի։ Բոլոր տնօրենները հաստատել են դրական ազդեցությունն ակադեմիական առաջադիմության վրա։ Ծնողների 96%-ը նկատել է երեխայի մոտիվացիայի աճ։ Ուսուցիչների 97%-ն էլ նշել է, որ լրացնող ուսուցման մեթոդաբանությունն ավելի արդյունավետ այլընտրանք է ավանդական արտադասարանական ծրագրերին։ Սա այն մարդկանց գնահատականն է, որոնք նոր մեթոդը գովաբանելու ամենաքիչ պատճառն ու հին մեթոդի ամենամեծ փորձն ունեն։

Մեր «Բարև՛, դպրոց» ծրագիրն ութ դպրոցներում մոտ 160 ապագա աշակերտի պատրաստել է առաջին դասարան հաճախելուն, որպեսզի այն բացը, որը հետագայում փորձում ենք լրացնել, ի սկզբանե առաջանալու ավելի քիչ հավանականություն ունենա։

ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հետ ձևավորել ենք արտակարգ իրավիճակներում կրթության 53 վերապատրաստված համակարգողների և ստորագրել արտակարգ արձագանքի համաձայնագիր՝ «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ն դարձնելով մշտական գործընկեր ճգնաժամերի ընթացքում կրթական կարիքների արձագանքման։ Երեք օրվա ընթացքում վերապատրաստել ենք 21՝ «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ի Ազգային առաջնորդության ծրագրի շրջանավարտների, և Սյունիքի 9 գործող ուսուցչի՝ արտակարգ իրավիճակներում կրթության, հոգեկան առողջության ու հոգեսոցիալական աջակցության և սոցիալ-հուզական ուսումնառության թեմաներով։ Մշակել և տպագրել ենք նաև «Սոցիալ-հուզական ուսումնառությունն արտակարգ իրավիճակներում» գործիքակազմ՝ ութ պատրաստի պարապմունքով, որը հնարավոր է բացել ու կիրառել հենց անհրաժեշտ օրը։ Պատրաստվածությունը փաստաթուղթ չէ. այն վերապատրաստված մարդն է՝ կիրառելի գործիքով։

Կրթության զարգացման և նորարարությունների ազգային կենտրոնի հետ մեր գործընկերությունն արդեն հաստատված է։ Դրա միջոցով լրացնող կրթության մոդելի հիմնական բաղադրիչներն ինստիտուցիոնալացվում են՝ մեր իրականացրած ծրագրից վերածվելով համակարգում հաստատված գործելակերպի։ Նախարարությունն իր ամառային դասերի համար որդեգրել է դպրոցին պատրաստվելու մեր մեթոդաբանությունը՝ օգտվելով գործընկեր դպրոցներում մշակած մոտեցումից ու իրականացման փորձից։

Սա է աշխատանքի ամբողջ իմաստը. ծրագիրը անվերջ իրականացնելու փոխարեն ստեղծել այնպիսի լուծում, որ Հայաստանի յուրաքանչյուր երեխայի համար պատասխանատու հաստատությունները ցանկանան այն կիրառել իրենց աշխատանքում։